Keurmerken in natuurlijke cosmetica: wat zeggen ze wel en niet?
Posted:
Keurmerken in natuurlijke cosmetica laten zien dat een onafhankelijke partij de ingrediënten, het productieproces en de verpakking heeft gecontroleerd. De bekendste in Europa zijn COSMOS, NATRUE en het Duitse BDIH. Ze zeggen iets over waar de grondstoffen vandaan komen en hoe een product is gemaakt. Het betekent natuurlijk niet dat het automatisch werkt voor jouw huid. Sinds 27 september 2026 mag een merk in de EU alleen nog een duurzaamheidskeurmerk tonen dat door een derde partij is gecontroleerd of door een overheid is ingesteld.
Daar stonden we dan bij de drogist, met een potje in elke hand. Op het ene staat een rond logo met een blaadje, op het andere een stempel met "organic". Wat betekent dat nou eigenlijk? En is het potje zonder logo dan minder natuurlijk? Wij zagen door de bomen het bos niet meer! In deze blog leggen we meer uit over keurmerken en waar je op kunt letten.
Wat je moet weten over keurmerken
"Natuurlijk" is voor cosmetica geen beschermde term, dus iedereen mag het op een potje zetten. Een keurmerk betekent dat een onafhankelijke partij heeft gecontroleerd of een product aan vaste regels voldoet, en sinds 27 september 2026 is die controle in de EU verplicht voor elk duurzaamheidskeurmerk. Of je een product goed verdraagt en of het werkt voor jouw huid, lees je helaas niet af aan een logo.
Waarom bestaan keurmerken voor natuurlijke cosmetica?
Omdat het woord "natuurlijk" nergens wettelijk is vastgelegd. Er is geen wet die zegt hoeveel procent van een crème uit de natuur moet komen voordat je die natuurlijk mag noemen. Een merk met één plantenextract in een verder synthetische formule mag het woord net zo goed gebruiken als een merk dat elk ingrediënt uit planten haalt.
Verwarrend dus. Voor jou, en ook voor merken die er wél veel moeite in steken.
Een keurmerk wordt opgezet door een groep organisaties die samen afspreekt wat natuurlijke of biologische cosmetica minimaal moet zijn. Daarna kijkt een onafhankelijke instantie of een product aan die afspraken voldoet, en pas dan mag het logo op de verpakking. Die instantie kijkt naar de grondstoffen, de bewerking en de productie, en vaak ook naar de verpakking. Zo kun je producten vergelijken zonder dat je elk ingrediënt zelf hoeft op te zoeken.
In hetzelfde schap zie je ook groene blaadjes, aardbollen en woorden als "clean" of "bewust" waar niemand naar heeft gekeken. Soms is het terecht en waar, maar vaak ook greenwashing. Hoe je dat herkent, lees je in onze blog over greenwashing in cosmetica. In dit blog gaat het over de keurmerken zelf, en wat ze wel en niet eisen.
Een kanttekening hoort er wel bij. Ook de grote keurmerken komen uit de branche zelf. NATRUE werd in 2007 opgericht door zes makers van natuurcosmetica, onder wie Weleda, WALA (bekend van Dr. Hauschka) en Laverana (Lavera). COSMOS is in 2010 opgezet door vijf Europese organisaties: de Duitse branchevereniging BDIH, de Franse vereniging Cosmebio, de certificeerders Ecocert en ICEA en de Britse Soil Association. Het merk betaalt zelf de instantie die het product controleert. Is dat dan ook wij-van-WC-eend? Nee. Het verschil van deze keurmerken met een zelfbedacht (en niet gecontroleerd) logo is dat de regels openbaar zijn, voor elk merk gelijk, dat iedereen eraan mee kan doen en dat een andere partij controleert of een product eraan voldoet.
Recommended
Food for Skin Introductory SetGet to know the 3-step routine in mini size: cleanse, serum and creamChoose the variant that suits your skin:.
29,50
Wat er op 27 september 2026 veranderde
Sinds die datum geldt in de hele Europese Unie een nieuwe regel tegen misleidende groene claims, voor duurzame en niet zo duurzame merken. Het gaat om Richtlijn (EU) 2024/825, ook wel de Empowering Consumers-richtlijn. Lidstaten moesten de regels uiterlijk 27 maart 2026 in hun eigen wet zetten. Voor keurmerken zijn twee dingen belangrijk.
1. Geen zelfbedachte duurzaamheidslogo's of -iconen meer. Een merk mag alleen nog een duurzaamheidskeurmerk tonen als het gebaseerd is op een certificeringsregeling of door een overheid is ingesteld. Met een certificeringsregeling bedoelt de richtlijn een controle door een derde partij, die vaststelt of een product, proces of bedrijf aan bepaalde eisen voldoet. Een eigen logootje met een blaadje en "natuurvriendelijk" eronder valt daar niet onder.
2. Geen algemene milieuclaims zonder bewijs. Woorden als "milieuvriendelijk", "groen" of "duurzaam" zonder verdere uitleg mogen alleen nog als het merk kan aantonen wat ze daarvoor doen.
In de winkel betekent dit dat een duurzaamheidslogo op een verpakking in de EU door een onafhankelijke partij gecontroleerd moet zijn, of van een overheid moet komen. Het verschil tussen een echt keurmerk en een mooi plaatje is daarmee voor het eerst wettelijk vastgelegd. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaf merken in 2023 al vuistregels mee, waaronder deze: beelden en keurmerken moeten de koper helpen en mogen niet verwarren. Nu is het dus ook echt een regel.
Let wel, de richtlijn gaat over duurzaamheidskeurmerken en milieuclaims. "Natuurlijk" is ook nu nog geen beschermde term.
De keurmerken voor natuurlijke cosmetica die je in Nederland tegenkomt
In Nederlandse winkels en webshops kom je vooral COSMOS, NATRUE en BDIH tegen. En de naam Ecocert, die zie je op heel veel potjes. We lopen ze een voor een langs. Er zijn er nog meer, zoals de Nordic Swan, maar deze vier zie je het vaakst.
COSMOS: één standaard, twee niveaus
COSMOS is in 2010 opgericht door vijf organisaties uit vier landen: BDIH uit Duitsland, Cosmebio en Ecocert uit Frankrijk, ICEA uit Italië en de Soil Association uit het Verenigd Koninkrijk. Ze gooiden hun eigen regels bij elkaar in één Europese standaard. De versie die nu geldt is COSMOS-standard 4.2, sinds 1 september 2025.
Er zijn twee niveaus, Organic en Natural. De logo's lijken op elkaar. De eisen verschillen flink.
COSMOS Organic: de eisen voor biologische cosmetica
Voor COSMOS Organic gelden harde percentages. Minstens 95% van de fysisch bewerkte plantaardige ingrediënten moet biologisch zijn, en minstens 20% van het hele product. Voor afspoelbare producten (een cleanser of douche-olie bijvoorbeeld) ligt die grens op 10%. Dat geldt ook voor niet-geëmulgeerde producten op waterbasis en voor producten die voor minstens 80% uit mineralen bestaan.
Zoek je biologische cosmetica, kijk dan naar dit logo. Het Europese biologische logo dat je van je boodschappen kent (het blaadje van sterretjes) geldt namelijk niet voor cosmetica.
COSMOS Natural: wat het wel en niet eist
COSMOS Natural stelt geen eis aan het biologische gehalte. Een product met dit logo mag dus nul biologische ingrediënten bevatten. Wel moet op het etiket staan hoeveel procent van het product van natuurlijke oorsprong is, en dat getal zegt je meer dan het logo.
Voor beide niveaus gelden dezelfde basisregels over grondstoffen, bewerking en verpakking. Een vast minimumpercentage natuurlijk heeft COSMOS niet. Wel een harde grens voor petrochemische delen van ingrediënten: samen maximaal 2% van het eindproduct.
Ecocert en Ecocert COSMOS: certificeerder, geen eigen keurmerk
Ecocert is vooral een controleur. Sinds 2017 certificeert Ecocert natuurlijke cosmetica volgens de COSMOS-standaard en heeft het daarvoor geen eigen standaard meer. Zo'n 66% van alle COSMOS-producten is door Ecocert gecertificeerd, dus geen wonder dat je de naam overal ziet.
Staat er "Ecocert COSMOS Organic" of "Ecocert COSMOS Natural" op een potje, dan heeft Ecocert gecontroleerd of het product aan de COSMOS-regels voldoet.
NATRUE: drie soorten stoffen, twee niveaus
NATRUE pakt het anders aan. Een NATRUE-product mag alleen stoffen uit drie categorieën bevatten:
- Natuurlijk: stoffen uit planten, mineralen of dieren, alleen fysiek of eenvoudig bewerkt.
- Afgeleid natuurlijk (derived natural): natuurlijke stoffen die met toegestane chemische stappen zijn bewerkt.
- Natuuridentiek (nature-identical): stoffen die in het lab worden gemaakt en gelijk zijn aan een stof uit de natuur. Die mogen alleen als de natuurlijke variant redelijkerwijs niet te winnen is.
Sinds 1 januari 2021 heeft NATRUE twee niveaus: natural en organic. Het derde niveau (natuurlijk met een biologisch aandeel) is toen geschrapt. Voor NATRUE Organic moet minstens 95% van de natuurlijke en afgeleid natuurlijke stoffen uit gecontroleerde biologische landbouw of wildpluk komen.
Per productsoort legt NATRUE vast hoeveel natuurlijke stoffen er minimaal in moeten zitten. De verschillen zijn groot, kijk maar:
| Productsoort | Minimaal aandeel natuurlijke stoffen (NATRUE) |
|---|---|
| Oliën | 80% |
| Crèmes op waterbasis | 10% |
| Zonbescherming | 0,1% |
De rest van de formule mag bestaan uit afgeleid natuurlijke en natuuridentieke stoffen. Iets anders mag er niet in.
BDIH: het oudste Duitse keurmerk
BDIH is het oudste Duitse keurmerk voor natuurlijke cosmetica en je ziet het nog vaak op Duitse merken. Omdat BDIH een van de oprichters van COSMOS is, volgen nieuwe BDIH-certificeringen gewoon de COSMOS-standaard.
De keurmerken naast elkaar
| Keurmerk | Wie het bezit | Wie controleert | Wat er minimaal geëist wordt |
|---|---|---|---|
| COSMOS Organic | COSMOS, opgericht door BDIH, Cosmebio, Ecocert, ICEA en Soil Association | Onafhankelijke certificerende instanties, zoals Ecocert | Minstens 95% van de bewerkte plantaardige ingrediënten biologisch, minstens 20% van het hele product biologisch (10% bij afspoelbare producten) |
| COSMOS Natural | Idem | Idem | Geen biologische eis; percentage natuurlijke oorsprong op het etiket; petrochemische delen maximaal 2% |
| NATRUE (natural en organic) | NATRUE | Onafhankelijke certificerende instanties die NATRUE erkent | Alleen natuurlijke, afgeleid natuurlijke en natuuridentieke stoffen; minimum natuurlijk per productsoort; organic: minstens 95% van de natuurlijke stoffen biologisch |
| BDIH | BDIH (Duitsland) | Onafhankelijke certificerende instanties volgens COSMOS | De eisen van de COSMOS-standaard |
Wat een keurmerk niet garandeert
Een keurmerk controleert grondstoffen en productie, en dat is waardevol. Over de formule als geheel zegt het niets. Over jouw huid zegt het niks.
Of een product bij je huid past en of je het goed verdraagt, staat niet in het logo. Ook natuurlijke stoffen, zoals etherische oliën, kunnen een gevoelige huid irriteren. Hoe goed een formule in elkaar zit (welke ingrediënten, hoeveel ervan, en of ze samen iets doen) lees je er ook niet aan af. Net als hoe het product is getest.
En ook binnen de regels zelf zit nuance. Neem water. In de COSMOS-berekening kan water nooit biologisch zijn, dus een crème met veel water komt lastiger aan die 20% dan een olie. Dat zegt iets over de rekenmethode, en niets over de kwaliteit van die crème. Of neem COSMOS Natural, waarvan het logo lijkt op dat van COSMOS Organic terwijl er geen enkel biologisch ingrediënt in hoeft. En een NATRUE-zonnebrand hoeft maar 0,1% natuurlijke stoffen te bevatten. De rest mag afgeleid natuurlijk of natuuridentiek zijn. "Gecertificeerd natuurlijk" betekent dus lang niet bij elk product hetzelfde.
Daarmee doen de keurmerken niks fout. Ze hebben vaste regels en een onafhankelijke controle, en dat beloven ze ook. Ze beloven alleen minder dan je misschien denkt. Kijk dus ook zelf even naar de ingrediëntenlijst.
Waarom Food for Skin geen COSMOS- of NATRUE-keurmerk heeft
Goeie vraag, en die stellen we onszelf ook.
Certificering kost al snel duizenden euro's per jaar, en een keurmerk past ook niet op elke formule. Een merk zonder keurmerk is daardoor niet minder natuurlijk, wel minder makkelijk te controleren. Daarom laten we op een andere manier zien wat we doen.
We werken volgens de regels van de NATRUE-standaard, maar zijn niet officieel gecertificeerd. Op elke productpagina vind je de volledige INCI-lijst met Nederlandse vertaling, zodat je elk ingrediënt zelf kunt nalopen. Op dit moment is ongeveer 20% van ons totale ingrediëntenvolume geüpcycled, dus afkomstig uit reststromen. En sinds 27 maart 2023 zijn we een gecertificeerde B Corp, en sinds oktober 2024 is onze SPF30 gecertificeerd volgens de Friend of the Sea Reef-Safe Sunscreen-standaard. B Corp is een certificering voor het hele bedrijf, geen keurmerk voor natuurlijke cosmetica.
We hebben ons er wel degelijk in verdiept. Co-founder Angela keek onder meer naar Ecocert, NATRUE, Hello Biome, PETA, vegan- en allergiecertificering en Friend of the Sea.
Angela:
“Toen ik in alle certificeringen dook (omdat het me goed leek dat we alles konden bewijzen), viel het me tegen hoe ‘streng’ de certificeringen zijn. Tel daarbij op hoe kostbaar en tijdrovend het is om te certificeren plus dat het niets zegt over de formule (behalve hellobiome) of werking op de huid. Alles bij elkaar genomen gaf me niet de overtuiging waarom we dit zouden moeten doen. Ik zeg niet nooit, want als we voldoende financiële middelen hebben, dan is dit natuurlijk fijn om wel te hebben. Maar in de afweging tussen wat het nu eigenlijk echt zegt en of dat niet anders kan, hebben we voor nu toch gekozen om zelf gewoon hartstikke transparant te zijn op de website. En ja, als dit gecertificeerd zou zijn is dat natuurlijk nog beter. Wie weet later!”
Angela ziet het liefst dat in de toekomst al onze cijfers gecertificeerd worden, ook ons upcycling-percentage. Dus niet alleen of we aan een minimum voldoen, maar de echte cijfers. Dat lijkt ons wel zo fair voor jou.
Een klant vroeg ons laatst: "Is jullie zonnebrandcrème biologisch?" Grotendeels: 62,3% van de ingrediënten is biologisch. Met een keurmerk zouden we in aanmerking komen voor COSMOS Natural, maar niet voor COSMOS Organic. Niet elk ingrediënt is namelijk biologisch te krijgen.
Hoe je zelf een etiket leest
Een keurmerk is een handige snelle check. Maar je hoeft geen chemicus te zijn om zelf ook veel van een verpakking af te lezen. Zo pak je het aan:
1. Kijk of het logo van een erkende instantie is. Gaat het om COSMOS, NATRUE of BDIH, en staat er een certificerende instantie bij, zoals Ecocert? Bij COSMOS Natural zoek je ook het percentage natuurlijke oorsprong op het etiket. Een logo dat je niet kent, kun je even opzoeken. Sinds 27 september 2026 moet er een onafhankelijke controle achter zitten.
2. Lees de eerste vijf ingrediënten van de INCI-lijst. De INCI-lijst is de officiële ingrediëntenlijst. Alles staat op volgorde van hoeveelheid, van veel naar weinig (onder de 1% mag de volgorde vrij zijn). De eerste vijf vormen meestal het grootste deel van het product. Staat "Aqua" bovenaan, dan is water het hoofdingrediënt. En staat het plantenextract waarmee de verpakking pronkt helemaal onderaan? Dan zit er waarschijnlijk maar een snufje van in. Meer hierover lees je in onze blog over ingrediënten checken met de INCI-lijst.
3. Wees kritisch op losse woorden zonder logo. "Natuurlijk", "clean", "puur" of "groen" zonder uitleg zeggen weinig. Natuurlijk is geen beschermde term, en algemene milieuclaims zonder bewijs mogen sinds 27 september 2026 niet meer. Vraag je af wat het merk precies bedoelt, en of je dat ergens kunt nagaan.
Verder lezen
Benieuwd wat er in onze producten zit? Op onze ingrediëntenpagina lees je per ingrediënt wat het doet en waar het vandaan komt. En wil je natuurlijke huidverzorging rustig uitproberen, dan is de 3 Stappen Basisroutine een fijne start.
Bronnen
- Richtlijn (EU) 2024/825 van 28 februari 2024 (Empowering Consumers), art. 4 en wijziging bijlage I bij Richtlijn 2005/29/EG. EUR-Lex: eur-lex.europa.eu
- COSMOS-standard AISBL, About us (oprichting 2010, oprichters): cosmos-standard.org/en/about-us
- COSMOS-standard versie 4.2, van kracht sinds 1 september 2025: §6.2.1 (water), §7.1 (COSMOS Organic), §7.2 en §10.3 (COSMOS Natural), bijlage V.3 (petrochemische delen max. 2%): cosmos-standard.org/en/cosmos-standard
- NATRUE Label Requirements v3.9 (twee niveaus sinds 1-1-2021, NATRUE Organic, tabel 1 minimumpercentages): natrue.org
- NATRUE FAQ (natural, derived natural, nature-identical): natrue.org/faq
- Ecocert, Natural and organic cosmetics (COSMOS-certificering sinds 2017, aandeel ~66%): ecocert.com
- NCV, Nederlandse Cosmetica Vereniging (natuurlijk niet wettelijk beschermd): ncv-cosmetica.nl
- ACM, Leidraad Duurzaamheidsclaims (2023), vijf vuistregels: acm.nl
- Food for Skin, Over ons (B Corp sinds 27 maart 2023, ~20% geupcycled): foodforskin.care/pages/over-ons
- Food for Skin, blog Ingrediënten checken in skincare (gebaseerd op Natrue-standaard, niet gecertificeerd): foodforskin.care

